El pan de mía abola
Agora que tamos nel inverno tóu vindo a mía abola Sancha con el pano na cabeza toda vestida de mouro. Non faguía máis que trabayar con as vacas y todo lo derivado qu'arrastraban consigo, derriba de lavar a roupa nel río y todas as demás tareas dúa casa de pequena labranza d'entoncias. Aquela muyer faguía el pan como naide. Bueno, eso pensaba eu estoncias, hoy penso que seguro que lo faguía por lo menos tan ben como as demás muyeres aldeanas da contornada que cucían el pan nel forno de leña apegado a casa.
Con el formento que tía nel mesoiro guardado na maseira dende a última fornada amasaba cinco ou seis kilos de farina. Faguíalo con el formento, a farina de trigo amesturada con algo de centén, agua y sal. Deixábala na maseira ben amantada toda a noite pra que espilise. Ben amantada sobre todo nel inverno, pos nel vrau hay búa temperatura y sube sola. "A masa non vive sin a calor", -dicía mía abola-. Al outro día volvía remasarla toda pra quitarye el aire -dicía- y tíala outras dúas horas tapada espilindo mentra mentras roxaba ben el forno con leña de broxón si la había, claro. Dende que ye paricía que taba ben roxado y cayera lo justo, quitaba as brasas pra fora con un mazcayo de marcuriales amarrao nun palo pra non queimarse. Despós faguía as fogazas de pan muy curiosías y poñíalas xuntas núa sábana veya chía de masa y farina del mil batallas, recordo.
A bola, ¿por qué non lavas a sábana del pan? "Porque si ye quito todo lo que ten encina arripílase a masa y non espile, neno" -contestábame-. Algo había de verdá neso, pos hoy einda vexo as sábanas daquel xeito nalgúa das poucas panaderías que quedan y que me fain acordarme das que non tan y tan bús recordos me deixaron del oficio de panadeiro. Poñía mía abola úa bola de masa na sábana, despós encoyía un pouco a tela pra de siguido poñer outra y, asina, d'ese xeito non se apegaban entre'las. Tapábalas todas outra vez y condo medraban y ye parecía que taban abondo espilidas poñíalas na peira con muito xeito pra enfornarlas, faguéndoyes antes un corte por encima pra despós enfarinarlas. Outra,outra y así hasta media docena de fogazas. Condo acababa cerraba el forno con úa louxa y sentábase a descansar un pouco nun tayolo que tía alí mismo na bodega, mentramentres el pan cucía. Feita esa parte del trabayo, a probe muyer quitaba el pano da cabeza y apigarzaba un pouco de lo raventada que taba de tanto trabayar. Al pouco tempo erguíase y'iba medio doblada -por culpa del reuma- hasta a curtía. Salía da bodega del forno con a cabeza y a cara ben tapada con el pano pra non coyer úa brisa que la enfermase, dicía sempre. Alí coyía úas contas foyas de berzas, despós tomaba masa feita con farina de meiz, estirábala con as maus encima das berzas y sometíaye cachios de toucín cada pouco a toda a masa, pra despós deixarla reposar un pedacín. Pasada úa hora y pico, calculo eu, pos no m'acordo ben, sacaba aquelas bolas de pan ben cocidas, con un colorín roxo, acompañadas d'ún olor que s'estendía por toda a caleya. Poñíalas de canto encima da maseira achegadas úas a outras, despós de daryes ús golpíos por el fondo con os nouguelos da mao. Acabada esta labor y casi sin parar un momento metía nel forno el rapón con a berza. Dalí a un cachín sacaba con a peira úa berza torrada con aquela rapela que olía que confundía os sentíos. A rapela duraba muy pouco encima da mesa, pos de búa que taba acabábase insiguida, y si te descuidabas quedabas sin nada. Acórdome que desde que enfriaba un pouco el pan, coyía mía abola un cuítelo grande y cortaba dúas bolas en cuatro cachos cada úa, pra despós mandarye a mía madre que las repartise con os vecíos más necesitaos que, entonces, por desgracia había ús cuantos. Aquela obra maestra, aquel pan, duraba na casa coméndose sin problemas hasta úa semana despóis que se faguía outra fornada.
Casi todos os días m'acordo de mía abola condo vexo que agora fain el pan en cualquer sito, pos panaderías das de verdá quedan muy poucas. Fainlo hasta nas gasolineras y además nunca s'acaba, sempre hay pan. Sácan a masa igual que úa pedra del congelador y métenlo al forno elétrico que téin na veira y, nun cachín de tempo, veña pan feito a cualquer hora.
Bueno, amigos, por si algús de vosoutros no lo sabedes vouvos dicir cuál é a principal diferencia entre un y outro pan. El pan de mía abola duraba úa semana entera y comíase ben hasta el último día. Por contra, a inmensa mayoría del que se fai y come agora al día siguiente de feirlo xa non hay quen ye poda chantar el dente.
Debe rellenar todos los datos obligatorios solicitados en el formulario. Las cartas deberán tener una extensión equivalente a un folio a doble espacio y podrán ser publicadas tanto en la edición impresa como en la digital.
Las cartas a esta sección deberán remitirse mecanografiadas, con una extensión aconsejada de un folio a doble espacio y acompañadas de nombre y apellidos, dirección, fotocopia del DNI y número de teléfono de la persona o personas que la firman a la siguiente dirección:
Calvo Sotelo, 7, 33007 Oviedo

